Yüksekten Uçuş

Türk Hava Yolları ve eTohum şirketinin işbirliği ile yatırım arayışındaki girişimcilerin videolarının uçuş eğlence sistemi aracılığıyla yolculara gösterildiği bir uygulama olan Invest on Board bir süredir çeşitli tartışmalara konu oluyor.

Tartışmaların odağında 3 temel eleştiri yer alıyor.

1. Bunlar ve Onlar Ayrımcılığı

Yatırımcılar ve girişimcileri birbirinden bu kadar ayırmak; ayırdıktan sonra da  yatırımcıları yüksekten uçan vakti değerli ağır abiler, girişimcileri ise yatırım için herşeyi yapabilecek genç arkadaşlar olarak konumlandırmak ne kadar doğru acaba?

Girişimci Demografi

John McDermott, Inc.

Yukarıdaki demografi, GSMH ve satın alma gücünün Türkiye’ye kıyasla çok yüksek olduğu Amerika Birleşik Devletleri’nin 1996-2011 dönemlerindeki girişimci profilinin fotoğrafını çekmiş.  Buna göre girişimcilerin %71′nin 35 yaş üstü olduğu ve giderek girişimci yaşının yükseldiğini söyleyebiliriz.

“Yıl olmuş 2013, hem Türkiye nüfüsu genç olduğu kadar azimlidir, YoungTurk’tür” gibi düşünceler dolanıyorsa zihninizde; lütfen Invest on Board sitesindeki özenle seçilmiş girişimlerinin videolarını izleyin.  20′li yaşlarında işlenmemiş elmaslar bulamayacaksınız; bunun yerine ortayaşlarında amatör ruhlu iş adamları ve kadınları göreceksiniz. Zaten, iş kurabilme cesareti ancak böyle bir amatör ruh, iş  becerisi de genellikle deneyim ile mümkün olabiliyor.

“Yatırımcı: Gökte ararken, yerde bulunan şey.”

Bu girişimci arkadaşlar, her biri birbirinden keyifli projelerini en iyi şekliyle anlatmaya çalışmışlar. Ancak hem girişimciler, hem de yatırımcılar bilir ki; eğer el sıkışma potansiyeli olan bir ortaklık söz konusu ise taraflar birbirini zaten bulur.  Bu buluşmalar ve tanışmalar ise genellikle; dünyaya ve pazarlara benzer şekilde bakan,  benzer kaynaklardan beslenen ve dolayısıyla birbirlerine benzeyen taraflar arasında el sıkışma ile sonuçlanır.

2. Büyüklere Kabin İçi Eğlence

Girişimci ve yatırımcıları bir araya getiren kanalların olması harika. Bundan 5-10 yıl önce “yeni iş” görüşmelerinin tabiri caizse bir “piyasası” yoktu. eTohum şirketi de kendini böyle bir pazar yeri olarak konumlandırarak çok iyi yapıyor.

Bart Labers, TRAVEL.BART.LA

Bart Labers, TRAVEL.BART.LA

Öte yandan, Invest on Board bu pazar yerini, uçak içi eğlence sisteminin içine yerleştirerek girişim sunumlarını eğlencelik bir içerikmişcesine metalaştırıyor.

“Yatırımcılar, havada amaçsızca süzülen balinalar değildir.”

Business Class’tan bahsediyorsak; bir iş adamı/kadını, uçakta ya kendi işini yapmak ister, ya dinlenmek ya da hoş vakit geçirmek. Eğer tercihi hoş geçirmekse  zaten kabin-içi eğlence sistemleri daha iyi prodüksiyonlar sunuyor.

3. Değer Yerine Fırsat 

Belki de Invest on Board’dan bağımsız olarak ele alınabilecek en önemli eleştiri; VC firmaları, yatırım etkinlikleri düzenleyen şirketler ve hatta girişimciliği özendirmek vizyonuyla hazırlanan yarışmalar ile televizyon şovlarının yenilikçi değerleri değil de, ticari fırsatları öne çıkarmaları.  Yanlış anlaşılmasın, buradaki eleştiri gerçek değer yerine potansiyel fırsatların öne çıkarılmasına. Çok daha geniş bir konu olduğu için şimdilik 37Signals’dan Jason Fried’ın 2009 tarihli ironilerle bezeli yazısını tavsiye etmekle yetineyim.

A $100 billion dollar company, 37signals.

100 Milyar Dolarlık Şirket, 37signals

Konumuza geri dönersek; eğer Türk Hava Yolları girişimcilik meselesi ile anılmak istiyorsa; tüketicilerini merkeze alan yenilikçi servisler tasarlayabilir. Örneğin, -rekabet koşullarının zoruyla dahi olsa- AnadoluJet, bu yönde atılmış bir adım olarak gösterilebilir.

“Atı alan Üsküdar’ı geçti.”

Girişimcilik meselesi ile anılan çok değerli sivil havacılık şirketlerimiz var. Örneğin, tastamam serbest girişim olan Pegasus tüketiciyi merkeze alan pek çok servisin Türkiye’deki öncüsü olarak Türk Sivil Havacılık sektörünü gözlerimizin önünde dönüştürdü.  Atı alan Üsküdar’ı geçti demek pek de yanlış olmaz sanırım.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>